عملى كرده كه از دايرهء تعميم بنى نوع مفروز « 1 » آمده و به جمعى متميز و مستعدان مخصوص شده ، و آن حج بيت « 2 » است كه به حكم فرمودهء : « وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ » تأسيس مبانى آن بدان خانوادهء نبوت اقطاع مقرر بوده . و اما نكته . چون تحقيق اين دو مرتبه كه اول عبارت از صورت عقدى قلبى است كه عبد را حاصل شود و بيان مدارج آن ، و دوم « 3 » صورت قولى يا فعلى خارجى و تحقيق تنوعات آن ، و شك نيست كه اين هر دو نوع از صور موجودات احتياج بدان دارد كه مطابقت واقع در او متحقق گردد تا به درجهء اعتبار و اعتداد « 4 » پيوندد ، هرآينه در اين هر دو مرتبه جبرئيل حضرت رسالت را تصديق نموده ، تا اشارت بدين نكته شود كه در اين هر دو مرتبه مجرد تحصيل صور كافى نخواهد بود ، بلكه لا بد است از مطابقت اين صور محصله « 5 » به واقع . و اين در مرتبهء اول معبر به صدق است ميان عامهء و در مرتبهء « 6 » ثانيه به اخلاص تعبير مىكنند « 7 » و به صدق هم « 8 » . نيست جز صدق دليل ره مؤمن به خداى * گر كسى را به از اين هست دليلى قل هات « قال : فأخبرنى عن الاحسان . قال : الاحسان ان تعبد اللّه كانك تراه ، فان لم تكن تراه ، فانه يراك » . يعنى بعد از آن سؤال كرد جبرئيل ، و گفت : مرا خبر ده از احسان كه چيست ؟ حضرت رسالت گفت : احسان آن است كه تو خداى را آن‌چنان پرستى كه گويا او را مىبينى ، كه اگر « 9 » تو از آن نيستى كه او را بينى ، او ترا مىبيند اين است معنى ظاهر حديث .

--> ( 1 ) - ب : مقرورنست . ( 2 ) - ب : بيت كه . ( 3 ) - ب : صورتى . ( 4 ) - ب : اعتذار . ( 5 ) - ب : محصل را . ( 6 ) - ب : و در مرتبه به اخلاص . ( 7 ) - ب : مىكند . ( 8 ) - ب : بيت . ( 9 ) - م 2 : كه اگر تو او را نمىبينى .